ਵਿਚਿ ਖਡੂਰੇ ਜੋਤਿ ਜਗਾਈ

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਛੁਟੀਆਂ ਸਨ। ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਹਲਿਆਂ ਛੱਡਣ ਦਾ ਮਤਲਬ-ਘਰ ਵਿਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦਾ ਖਰੂਦ। ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਜ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਗੁਰਮਤਿ ਕਲਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਕੋਈ ਦਸ ਕੁ ਬੱਚੇ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਕ ਸਾਖੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਾਉਂਦੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਰਾਜੇ ਰਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੜੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਕਲਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,‘ਬੱਚਿਉ, ਹਮਾਯੂੰ ਕੌਣ ਸੀ।’

ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਪ੍ਰਭਨੂਰ ਕੌਰ ਨੇ ਇਕਦਮ ਹੱਥ ਖੜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਜੁਆਬ ਦਿੱਤਾ, ‘ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਰਾਜਾ।’

‘ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਬੱਚਿਉ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮਾਯੂੰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਵਾਂਗੀ। ਸੁਣੋਗੇ?’ ‘ਹਾਂ………….ਜੀ।’ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਜੁਆਬ ਦਿੱਤਾ।

‘ਅੱਛਾ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪਾ ਕੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉੱਠਦੇ, ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ, ਆਪਣਾ ਦਰਬਾਰ ਲਗਾਉਂਦੇ, ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦੇ, ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ ਜੀ ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਾਉਂਦੇ। ਫਿਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ।’

‘ਆਂਟੀ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਹਮਾਯੂੰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਵਾਂਗੀ।’ ਪ੍ਰਭਨੂਰ ਨੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਟੋਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।

‘ਬੱਚੇ, ਹੁਣੇ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਆਂ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਅਜੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰਜੋਤ ਬੋਲ ਪਿਆ, ‘ਮੰਮੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ?’

‘ਹਾਂ ਬੇਟੇ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਉਂਦੇ ਵੀ, ਖਿਡਾਉਂਦੇ ਵੀ ਤੇ ਫਿਰ ਬੜੀਆਂ ਸੁਆਦੀ ਸੁਆਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇਂਦੇ। ਅੱਛਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮਾਯੂੰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਆਂ। ਹਮਾਯੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਾਬਰ ਦਾ ਪੁਤਰ ਸੀ।’

‘ਆਂਟੀ, ਬਾਬਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵੇਲੇ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਨਾ?’ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲਈ ਪੁਛਿਆ।

‘ਹਾਂ ਬੇਟੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵੀ ਸੀ। 1530 ਵਿਚ ਬਾਬਰ ਦੀ ਆਗਰੇ ਵਿਖੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁਤਰ ਹਮਾਯੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। 1540 ਵਿਚ ਕਨੌਜ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਹਮਾਯੂੰ ਦੀ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹਮਾਯੂੰ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤੇ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਗਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਭੱਜਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਉਹਦੇੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਇਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਜਾਵਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਾਰੇ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤਾਂ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਖਡੂਰ ਸਹਿਬ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜਾਉਂਦੇ ਪਏ ਸਨ। ਹਮਾਯੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਵਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜਾ੍ਹਉਣ ਵਿਚ ਮਸਤ ਰਹੇ। ਹਮਾਯੂੰ ਨੂੰ ਬੜਾ ਗੁਸਾ ਆਇਆ।’

‘ਮੰਮੀ, ਗੁਸਾ ਕਿਉਂ ਆਇਆ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਪਏ ਸਨ। ਵਿਹਲੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੀ ਸੀ।’ ਹਰਲੀਨ ਨੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਟੋਕ ਕੇ ਪੁਛਿਆ।

‘ਬੱਚੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਏ। ਪਰ ਹਾਰ ਖਾ ਕੇ ਵੀ ਅਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਣ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਏਨੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਇਹ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਫਕੀਰ।ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪਰਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿਚ ਖੜਾ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਣਾ ਏ ਇਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਤਕ ਨਹੀਂ। ਗੁਸੇ ਵਿਚ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਲਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, ‘ਹਮਾਯੂੰ, ਇਹ ਤਲਵਾਰ ਉਦੋਂ ਕਿਥੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ? ਇਹ ਬਹਾਦਰੀ ਤੂੰ ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿਖਾਈ? ਲੜਾਈ ਵਿਚੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਤੇ ਤਾਕਤ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਲੱਗਾ ਏਂ?’ ਸੱਚੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਹਮਾਯੂੰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਈ ਤੇ ਉਹਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ।

‘ਆਂਟੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹਮਾਯੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿਚੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਥੇ ਗਏ ਸਨ?’ ਨੰਨੀ ਸੁਹਾਵੀ ਬੋਲੀ।

‘ਬੱਚੇ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਹੁੰਦੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤੈ ਕਿ ਸੁਹਾਵੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਾਖੀ ਸੁਣਦੀ ਪਈ ਏ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸੁਹਾਵੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

‘ਸੱਚੀ ਆਂਟੀ?’

‘ਹਾਂ ਬੇਟੇ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਹਰ ਗੱਲ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਹੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮਾਯੂੰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤਲਵਾਰ ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕੱਢਣੀ ਸੀ।’

‘ਮੰਮੀ, ਅੱਗੋਂ ਕੀ ਹੋਇਆ?’ ਗੁਰਜੋਤ ਨੇ ਕਾਹਲੇ ਪੈਂਦਿਆਂ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ।

ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਮੁਸਕਰਾਈ ਤੇ ਸਾਖੀ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦਿਆਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, ‘ਹਮਾਯੂੰ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਨੇਕੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਤੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਂਗਾ। ਹਮਾਯੂੰ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। 22 ਜੂਨ 1555 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।’

‘ਆਂਟੀ, ਜੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰੋ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਬਣ ਜਾਈਦੈ’ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਚੁਪ ਬੈਠੀ ਮਲ੍ਹਾਰ ਕੌਰ ਨੇ ਪੁਛਿਆ।

‘ਹਾਂ ਬੇਟੇ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੇਂਦੇ ਨੇ। ਅੱਛਾ, ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਚਲੋ ਹੁਣ ਬਾਹਰ ਚਲੀਏ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਨਵੀਂ ਗੇਮ ਖਿਡਾਵਾਂਗੀ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਗੱਲ ਮੁਕਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਂਦੇ ਬਾਹਰ ਦੌੜ ਗਏ।

564 thoughts on “ਵਿਚਿ ਖਡੂਰੇ ਜੋਤਿ ਜਗਾਈ”

  1. Pingback: cialis 5mg
  2. Pingback: cialis 5mg
  3. Pingback: albuterol inhaler
  4. Pingback: buy viagra
  5. Pingback: goodrx cialis
  6. Pingback: viagra cialis
  7. Pingback: levitra vs cialis
  8. Pingback: tylenol cost
  9. Pingback: chloroquin
  10. Pingback: cheap viagra
  11. Pingback: mens ed pills
  12. Pingback: pills for erection
  13. Pingback: ed pills otc
  14. Pingback: canada pharmacy
  15. Pingback: cvs pharmacy
  16. Pingback: cialis generic
  17. Pingback: Buy cheap cialis
  18. Pingback: vardenafil canada
  19. Pingback: order vardenafil
  20. Pingback: casinos
  21. Pingback: canada viagra
  22. Pingback: tadalafil 20
  23. Pingback: cheap cialis
  24. Pingback: payday loans
  25. Pingback: online loans
  26. Pingback: cialis 5 mg
  27. Pingback: marko
  28. Pingback: cialis 5 mg
  29. Pingback: generic for cialis
  30. Pingback: cialis 5 mg
  31. Pingback: cialis to buy
  32. Pingback: play run 21 online
  33. Pingback: casino online
  34. Pingback: Viagra 50 mg pills
  35. Pingback: Cialis 60 mg price
  36. Pingback: Cialis 20mg tablet
  37. Pingback: lasix 100mg usa
  38. Pingback: arava 10 mg usa
  39. Pingback: cialistodo.com
  40. Pingback: strattera 10mg otc
  41. Pingback: benicar 20 mg uk
  42. Pingback: order celebrex
  43. Pingback: cephalexin prices
  44. Pingback: online slots
  45. Pingback: casinos online
  46. Pingback: slot machines
  47. Pingback: casino online usa
  48. Pingback: casino real money
  49. Pingback: sr22 insurance
  50. Pingback: safecar insurance
  51. Pingback: personal loans
  52. Pingback: usa payday loans
  53. Pingback: will viagra expire
  54. Pingback: cheapest viagra
  55. Pingback: sildenafil citrate
  56. Pingback: viagra mistake
  57. Pingback: viagra dick
  58. Pingback: canadian cialis
  59. Pingback: cialis tolerance
  60. Pingback: viagra boner mom
  61. Pingback: viagra boner
  62. Pingback: atorvastatin 30mg
  63. Pingback: buy cheap essay
  64. Pingback: femail viagra
  65. Pingback: essay writing tip
  66. Pingback: cleocin australia
  67. Pingback: clomid 25mg online
  68. Pingback: viagra ingredients
  69. Pingback: cheap colchicine
  70. Pingback: viagra alternative
  71. Pingback: compazine tablets
  72. Pingback: generic cialis
  73. Pingback: buy cozaar 25 mg
  74. Pingback: crestor pills
  75. Pingback: order ddavp
  76. Pingback: differin for sale
  77. Pingback: diltiazem prices
  78. Pingback: doxycycline online
  79. Pingback: etodolac tablets
  80. Pingback: tadalafil online
  81. Pingback: flomax 0,2mg cheap
  82. Pingback: viagra patent
  83. Pingback: comprar viagra
  84. Pingback: how to buy hyzaar
  85. Pingback: order cialis
  86. Pingback: daily cialis
  87. Pingback: here
  88. Pingback: viagra samples
  89. Pingback: viagra effects
  90. Pingback: order lopid 300mg
  91. Pingback: cheapest luvox
  92. Pingback: pill aripiprazole
  93. Pingback: coq10 atorvastatin
  94. Pingback: mobic prices
  95. Pingback: Thorazine
  96. Pingback: motrin cheap
  97. Pingback: periactin 4 mg usa
  98. Pingback: wellbutrin dizzy
  99. Pingback: plaquenil prices
  100. Pingback: buspar benzo
  101. Pingback: buspirone for gad
  102. Pingback: coreg and coq10
  103. Pingback: proscar otc
  104. Pingback: 10 mg celexa
  105. Pingback: protonix nz
  106. Pingback: provigil 200mg uk
  107. Pingback: how to take viagra
  108. Pingback: who makes cialis
  109. Pingback: avanafil vs viagra
  110. Pingback: robaxin for sale
  111. Pingback: singulair 4mg uk
  112. Pingback: order toprol
  113. Pingback: tricor cost
  114. Pingback: valtrex for sale
  115. Pingback: verapamil usa
  116. Pingback: wellbutrin cheap
  117. Pingback: zanaflex usa
  118. Pingback: why not try here
  119. Pingback: zocor australia
  120. Pingback: zyprexa tablets
  121. Pingback: sildenafil usa
  122. Pingback: fexofenadine nz
  123. Pingback: viagra dose
  124. Pingback: meclizine coupon
  125. Pingback: olmesartan cost
  126. Pingback: clonidine coupon
  127. Pingback: cialis online safe
  128. Pingback: ciprofloxacin cost
  129. Pingback: warfarin otc
  130. Pingback: buy fluconazole
  131. Pingback: order erythromycin
  132. Pingback: 141generic2Exare
  133. Pingback: vsggseqw
  134. Pingback: vzdrppnp
  135. Pingback: waar cialis kopen
  136. Pingback: cialis on line
  137. Pingback: ivermectin
  138. Pingback: clomid pregnancy
  139. Pingback: priligy on peru
  140. Pingback: diflucan for kids
  141. Pingback: synthroid diarrhea
  142. Pingback: buying essays
  143. Pingback: thesis topic
  144. Pingback: order cheap essay
  145. Pingback: cialis tabs
  146. Pingback: metformin fatigue
  147. Pingback: wiki paxil
  148. Pingback: Zakhar Berkut hd
  149. Pingback: buy rush
  150. Pingback: toronto buy cialis
  151. Pingback: price of cialis
  152. Pingback: adcirca vs cialis
  153. Pingback: viagra gum
  154. Pingback: cialis dosage 20mg
  155. Pingback: cvs viagra
  156. Pingback: cytotmeds.com
  157. Pingback: stromectol 6 uses
  158. Pingback: viagra 100mg
  159. Pingback: ivermect medscape
  160. Pingback: viagra price
  161. Pingback: cialis india
  162. Pingback: cheapest cialis uk
  163. Pingback: order cheap cialis
  164. Pingback: cialis sex pill
  165. Pingback: viagra online
  166. Pingback: 1
  167. Pingback: viagra sample
  168. Pingback: female viagra
  169. Pingback: stromectol e coli
  170. Pingback: 54 prednisone
  171. Pingback: cialis pills order
  172. Pingback: 007 viagra
  173. Pingback: cialis pharmacy
  174. Pingback: z pack and mucinex
  175. Pingback: tadalafil
  176. Pingback: durvet ivermectin
  177. Pingback: zithromax for uti

Comments are closed.