ਹੁਕਮ ਮੰਨਿਐ ਹੋਵੈ ਪ੍ਰਵਾਨ

‘ਮੰਮੀ ਮੰਮੀ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੀ ਡੇਟਸ਼ੀਟ ਮਿਲ ਗਈ। 22 ਮਈ ਤੋਂ ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਨੇ। ਸਿਰਫ਼ ਵੀਹ ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਏ।’ ਦੋਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸਕੂਲੋਂ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਖਬਰ ਸੁਣਾਈ।

‘ਬੱਚੂ ਜੀ, ਫਿਰ ਕਰੋ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਲਾਡ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

‘ਮੰਮੀ, ਇਮਤਿਹਾਨ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਨੇ? ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੋਮ ਵਰਕ ਕਰਦੇ ਤੇ ਹੈਗੇ ਆਂ। ਸਾਨੂੰ ਹੋਮ ਵਰਕ ਦੇ ਬੇਸ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ।’ ਹਰਲੀਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ।

‘ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਗੁਡੂ! ਅਗਲੀ ਜਮਾਤ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਤਾਂ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਏ ਤੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋਏ ਬਗੈਰ ਅਗਲੀ ਜਮਾਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੈ, ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਲਏ ਸਨ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ।

‘ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ? ਮੰਮੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।’ ਗੁਰਜੋਤ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰੀ ਸੀ।

‘ਬੱਚਿਓ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਡਾ ਸਕੂਲ ਹੀ ਹੈ। ਏਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਉ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪੜੇ ਬਦਲ ਕੇ ਆਉ। ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਦੱਸਾਂਗੀ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਬਾਰੇ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਟੇਬਲ ਤੇ ਰੋਟੀ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ।

ਦੋਨੋਂ ਬੱਚੇ ਫਟਾਫਟ ਕਪੜੇ ਬਦਲ ਕੇ ਡਾਈਨਿੰਗ ਟੇਬਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਭੁਲ ਚੁਕੇ ਸਨ। ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣੇ ਪਏ-ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਹਲ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਗਰਾਹੀਂ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਗੁਰਜੋਤ ਨੇ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁਛਿਆ।

‘ਬੱਚਿਓ, ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੁਕਾਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਬੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਆਪ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ।’

‘ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ?’ ਗੁਰਜੋਤ ਨੇ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਟੋਕ ਕੇ ਪੁਛਿਆ।

‘ਹਾਂ ਬੇਟੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਥੇ ਇਕ ਧਰਮਸਾਲਾ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਧਰਮਸਾਲਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝਦੇ ਓ ਨਾ?’

‘ਨਹੀਂ ਮੰਮੀ’ ਗੁਰਜੋਤ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।

‘ਆਪਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਾਂਦੇ ਆਂ ਤੇ ਸਰਾਂ ਵਿਚ ਠਹਿਰਦੇ ਆ ਨਾ? ਉਹਨੂੰ ਧਰਮਸਾਲਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਧਰਮਸਾਲਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਹ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਕੀਰਤਨ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਰਮਸਾਲਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਗੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਝਾਇਆ ਕਰਦੇ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।’

‘ਮੰਮੀ, ਜਪੁ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਵੀ ਤੁਕ ਆਉਂਦੀ ਏ ਨਾ-ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ ਚਲਣਾ ਨਾਨਕ ਲਿਖਿਆ ਨਾਲਿ’ ਹਰਲੀਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ।

‘ਹਾਂ ਬਿਲਕੁਲ। ਤੇ ਫੇਰ ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੇਖਾਂ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿੱਖੀ ਏ? ਬਸ ਇਹੀ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਸੀ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਸਮਝਾਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ।

‘ਬਸ ਸਿਰਫ ਏਨਾ ਈ। ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਐਡੇ ਐਡੇ ਵੱਡੇ ਲੈਸਨ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ।’ ਦੋਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਬੜਾ ਸੌਖਾ ਜਿਹਾ ਜਾਪਿਆ।

‘ਬੱਚੂ ਜੀ, ਇਹੀ ਇਮਤਿਹਾਨ ਤੇ ਔਖਾ ਸੀ। ਸੁਣੋ ਤੇ ਸਹੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਇਕ ਗੰਦੇ ਨਾਲੇ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਨਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿਉਂ ਕਿ ਨਾਲਾ ਬਹੁਤ ਗੰਦਾ ਸੀ। ਕਟੋਰਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਨਾਲੇ ਵਿਚ ਵੜਨਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਵੜਨ ਵਾਲੇ ਦੇੇ ਕਪੜੇ ਵੀ ਗੰਦੇ ਹੋਣੇ ਸਨ। ਉਹਨੂੰ ਨਹਾਉਣਾ ਵੀ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਮੰਨੇ। ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿਸੇ ਜਮਾਂਦਾਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਢਾ ਦੇਂਦੇ ਆਂ। ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਵਲ ਦੇਖਿਆ। ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਨਾਲੇ ਵਿਚ ਵੜ ਗਏ। ਨਾਲਾ ਬੜਾ ਗੰਦਾ ਸੀ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੀਵਰੇਜ ਗੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਈ ਏ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਬੜੇ ਅਮੀਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਵੀ ਬੜੇ ਕੀਮਤੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਿਆ, ਕਟੋਰਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਆਪ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਕਟੋਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਲਿਸ਼ਕਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਤੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ।

‘ਮੰਮੀ, ਉਹ ਕਟੋਰਾ ਹੀਰਿਆਂ ਦਾ ਸੀ?’ ਗੁਰਜੋਤ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ।

‘ਨਹੀਂ ਬੇਟਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਸਧਾਰਨ ਜਿਹਾ ਕਟੋਰਾ ਸੀ’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।

‘ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਕਟੋਰਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ। ਨਵਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ।’ ਗੁਰਜੋਤ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਤਨੇ ਗੰਦੇ ਨਾਲੇ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਵਾੜਿਆ।

‘ਬੱਚੇ, ਗੱਲ ਕਟੋਰੇ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਗੱਲ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੌਣ ਮੰਨਦਾ ਹੈ? ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਉਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋ ਗਏ।

‘ਬਸ ਇਕੋ ਹੀ ਇਮਤਿਹਾਨ? ਸਾਡੇ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਪੇਪਰ ਹੁੰਦੇ ਨੇ?’ ਗੁਰਜੋਤ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਅਜੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਈ।

‘ਨਹੀਂ ਬੇਟਾ, ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੋਏ। ਇਕ ਵਾਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਧਰਮਸਾਲਾ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਟੁਟ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸਵੇਰੇ ਬਣਾ ਦਿਆਂਗੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ ਵਸਦੇ ਮੀਂਹ ਵਿਚ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਏਥੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਫੇਲ੍ਹ ਤੇ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਪਾਸ ਹੋ ਗਏ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ, ‘ਫੇਰ ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬੱਚੇ ਉਦੋਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਨਲਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੇ। ਕਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਦਰਿਆ ਤੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਦਰਿਆ ਤੇ ਗਏ ਤੇ ਕਪੜੇ ਧੋ ਲਿਆਏ। ਇਕ ਦਿਨ ਧਰਮਸਾਲਾ ਵਿਚ ਇਕ ਚੂਹੀ ਮਰ ਗਈ। ਬੱਚਿਓ, ਅੱਜ ਤੇ ਜੇ ਚੂਹੀ ਮਰ ਜਾਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪੇ ਬਾਹਰ ਸੁਟ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਜਮਾਂਦਾਰ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਚੂਹੀ ਚੁਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁਟ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਸਾਰੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋਈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਸ ਫਾਈਨਲ ਪੇਪਰ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭੇਸ ਵਟਾ ਲਿਆ। ਮੈਲੇ ਜਿਹੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਲਏ। ਮੋਢੇ ਤੇ ਇਕ ਥੈਲਾ ਲਟਕਾ ਲਿਆ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਸੋਟਾ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਲ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਟੇ ਨਾਲ ਡਰਾਇਆ। ਕਈ ਸਿੱਖ ਡਰਦੇ ਵਾਪਸ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਥੈਲੇ ਵਿਚੋਂ ਪੈਸੇ ਸੁਟੇ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੈਸੇ ਚੁਕੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਰ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਸੁਟੇ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਿੱਕੇ ਚੁਕੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਿਛੇ ਤੁਰੀ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ-ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਿਆ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਜੁਆਬ ਦਿੱਤਾ-ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕੌਣ ਪੈਸੇ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂ ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਇਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਪਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਵਕੜੀ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਕਿਹਾ-ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਅੰਗ ਹੈਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਲਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਅੰਗਦ ਹੋਏਗਾ। ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੋਏਂਗਾ।

‘ਮੰਮੀ, ਅੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਔਰਗਨ,’ ਹਰਲੀਨ ਨੇ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਛਿਆ।

‘ਹਾਂ ਬੇਟੇ, ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਬਾਹਵਾਂ ਆਦਿ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਨੇ ਨਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਅਧੂਰੇ ਹਾਂ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅੰਗ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਣ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਛਾ ਬੱਚਿਉ, ਹੁਣ ਇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁਛਾਂ?’

‘ਪੁਛੋ ਮੰਮੀ,’ ਦੋਨੋਂ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਬੋਲ ਉੱਠੇ।

‘ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਕਿਹੜੇ ਗੁਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋਏ?’

‘ਮੰਮੀ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂ-ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਕਰਕੇ।’ ਹਰਲੀਨ ਇਕਦਮ ਬੋਲੀ।

‘ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਬੇਟੇ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨੇਗਾ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਟੀਚਰ ਵੀ ਗੁਰੂ ਏ ਨਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਮੈਡਮ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡੇਟਸ਼ੀਟ ਦਿੱਤੀ ਏ ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਉ। ਚਲੋ ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਰੈਸਟ ਕਰ ਲਉ। ਉੱਠ ਕੇ ਫਿਰ ਪੜ੍ਹਣਾ।’ ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਗੱਲ ਖਤਮ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।

ਦੋਨੋਂ ਬੱਚੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ। ਮੰਮੀ ਕੋਲੋਂ ਡੇਟਸ਼ੀਟ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਚੇਤੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।

475 thoughts on “ਹੁਕਮ ਮੰਨਿਐ ਹੋਵੈ ਪ੍ਰਵਾਨ”

  1. Pingback: viagra in usa
  2. Pingback: cialis walmart
  3. Pingback: cialis otc
  4. Pingback: albuterol inhaler
  5. Pingback: buy naltrexone
  6. Pingback: cialis pill
  7. Pingback: cialis 5mg
  8. Pingback: cialis walmart
  9. Pingback: cialis from canada
  10. Pingback: chloroquine drug
  11. Pingback: viagra generic
  12. Pingback: cheap viagra
  13. Pingback: viagra 50mg
  14. Pingback: top ed pills
  15. Pingback: canadian pharmacy
  16. Pingback: cialis online
  17. Pingback: levitra 10 mg
  18. Pingback: cialis canada
  19. Pingback: discount viagra
  20. Pingback: slots online
  21. Pingback: lumigan generic
  22. Pingback: quick cash loans
  23. Pingback: instant loans
  24. Pingback: quick cash loans
  25. Pingback: viagra pills
  26. Pingback: cialis 5 mg
  27. Pingback: cialis internet
  28. Pingback: cialis 5 mg
  29. Pingback: buy cialis
  30. Pingback: real online casino
  31. Pingback: gambling games
  32. Pingback: casino slot
  33. Pingback: viagra for sale
  34. Pingback: cardizem prices
  35. Pingback: celexa prices
  36. Pingback: casino games
  37. Pingback: casino real money
  38. Pingback: best casino games
  39. Pingback: car insurances
  40. Pingback: online quick loans
  41. Pingback: online viagra
  42. Pingback: best payday loans
  43. Pingback: cbd in marijuana
  44. Pingback: web assign utah
  45. Pingback: clomid for sale
  46. Pingback: clozaril cheap
  47. Pingback: generic cialis
  48. Pingback: compazine generic
  49. Pingback: Canada viagra
  50. Pingback: best essay helper
  51. Pingback: depakote for sale
  52. Pingback: differin usa
  53. Pingback: diltiazem 30mg uk
  54. Pingback: Canadain viagra
  55. Pingback: geodon 20mg uk
  56. Pingback: imdur for sale
  57. Pingback: cialis dosage
  58. Pingback: cialis for sale
  59. Pingback: imodium 2mg cheap
  60. Pingback: viagra generic
  61. Pingback: viagra alternative
  62. Pingback: indocin coupon
  63. Pingback: cheap lopid
  64. Pingback: lopressor pharmacy
  65. Pingback: meclizine pills
  66. Pingback: buy micardis 40 mg
  67. Pingback: periactin 4mg cost
  68. Pingback: plaquenil uk
  69. Pingback: proscar 5mg cheap
  70. Pingback: protonix prices
  71. Pingback: cheap provigil
  72. Pingback: pyridium tablets
  73. Pingback: buy reglan
  74. Pingback: remeron for sale
  75. Pingback: seroquel cost
  76. Pingback: singulair generic
  77. Pingback: toprol cost
  78. Pingback: zanaflex uk
  79. Pingback: zestril coupon
  80. Pingback: check out here
  81. Pingback: zyloprim canada
  82. Pingback: how to buy zyprexa
  83. Pingback: cheap anastrozole
  84. Pingback: order clonidinemg
  85. Pingback: cephalexin price
  86. Pingback: clindamycin online
  87. Pingback: clozapine usa
  88. Pingback: divalproex price
  89. Pingback: fluconazole canada
  90. Pingback: permethrin otc
  91. Pingback: 141genericExare
  92. Pingback: 141generic2Exare
  93. Pingback: fizvdkwx
  94. Pingback: etodolac 200mg uk
  95. Pingback: jdaldmuc
  96. Pingback: glipizide tablets
  97. Pingback: isosorbide price
  98. Pingback: cheap loperamide
  99. Pingback: viagra
  100. Pingback: lasix tablets buy
  101. Pingback: order gemfibrozil
  102. Pingback: clomid statistics
  103. Pingback: college essay help
  104. Pingback: services essay
  105. Pingback: custom law essays
  106. Pingback: pay for paper
  107. Pingback: paxil 20mg
  108. Pingback: drug price
  109. Pingback: tadalafil e20 pill
  110. Pingback: Prevacid
  111. Pingback: Zakhar Berkut hd
  112. Pingback: 4569987
  113. Pingback: news news news
  114. Pingback: buy rush
  115. Pingback: psy
  116. Pingback: psy2022
  117. Pingback: projectio freid
  118. Pingback: eph viagra
  119. Pingback: kinoteatrzarya.ru
  120. Pingback: topvideos
  121. Pingback: video
  122. Pingback: Ukrainskie-serialy
  123. Pingback: site
  124. Pingback: buy cialis viagra
  125. Pingback: top
  126. Pingback: cialis 36 canada
  127. Pingback: chelovek-iz-90-h
  128. Pingback: podolsk-region.ru
  129. Pingback: cytotmeds.com
  130. Pingback: blogery_i_dorogi
  131. Pingback: 20mg viagra
  132. Pingback: uses for zoloft
  133. Pingback: viagra
  134. Pingback: viagra connect
  135. Pingback: cialis cost
  136. Pingback: cialis tadalafil
  137. Pingback: weed and lexapro
  138. Pingback: lilly cialis 5mg
  139. Pingback: viagra alternative
  140. Pingback: duloxetine 30 mg
  141. Pingback: stromectol k clav
  142. Pingback: cheap viagra
  143. Pingback: 1
  144. Pingback: viagra online usa
  145. Pingback: viagra buy
  146. Pingback: propecia impotence
  147. Pingback: cialis pills
  148. Pingback: ivermectin 6mg
  149. Pingback: zithromax purchase
  150. Pingback: generic cialis
  151. Pingback: buy viagra
  152. Pingback: ed pills online
  153. Pingback: stromectol msd
  154. Pingback: clomiphene male

Comments are closed.